مصطفى محقق داماد

96

مباحثى از اصول فقه ( فارسى )

است 3 ) به هيچ‌كدام ارتباط پيدا نمىكند بلكه كلام مجمل مىشود و قابل استفاده نخواهد بود . 4 ) گروهى قائل به تفصيل شده و مىگويند اگر در جملات عديده موضوع يكى باشد به تمام جملات بازگشت مىكند . مانند علما را احترام كن و آنان را مسكن ده و حوائجشان را برآور مگر فاسقين از آنها را . در اينجا استثناء به همه مىخورد زيرا موضوع در تمام جملات يكى است ولى اگر موضوعات مختلف باشند ظهور كلام آن است كه به آخرين جمله برمىگردد . مثل آنكه علما را احترام كن ، فقرا را احسان كن ، جوانان را هدايت كن ، مگر . . . كه در اين‌گونه جملات فقط به آخرين جمله برمىگردد .